નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,લઘુત્તમ વિચલન કોણનું સૂત્ર ${D_m} = A({n_{21}} - 1)$ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રિઝમ માટે,વિચલન કોણ $D$ નું સૂત્ર $D = i + e - A$ છે,જ્યાં $A$ એ પ્રિઝમ કોણ છે,$i$ એ આપાતકોણ છે અને $e$ એ નિર્ગમન કોણ છે.
લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં,$i = e$ અને $r_1 = r_2 = r = A/2$ થાય છે.
પ્રથમ સપાટી પર સ્નેલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$n_1 \sin i = n_2 \sin r_1$.
નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,$i$ અને $r_1$ ખૂબ નાના હોવાથી,$\sin i \approx i$ અને $\sin r_1 \approx r_1$ લઈ શકાય.
તેથી,$n_1 i = n_2 r_1$,જેનો અર્થ છે કે $i = (n_2/n_1) r_1 = n_{21} (A/2)$.
વિચલનના સૂત્રમાં $i = e$ મૂકતા: $D_m = i + i - A = 2i - A$.
હવે $i = n_{21} (A/2)$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $D_m = 2(n_{21} \cdot A/2) - A$.
સાદુરૂપ આપતા,આપણને $D_m = n_{21} A - A = A(n_{21} - 1)$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

$40^{\circ}$ ના પાયાના ખૂણા ધરાવતા એક સમદ્વિબાજુ કાચના પ્રિઝમને પાણીની ટ્રે પર એવી રીતે ગોઠવવામાં આવ્યો છે કે તેનો પાયો પાણીમાં સહેજ ડૂબેલો રહે. ઢળતી સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થતું પ્રકાશનું કિરણ પાયા પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન અનુભવે છે. જો પાણીનો વક્રીભવનાંક $1.33$ હોય,તો કાચના વક્રીભવનાંક $\mu$ પર લાદવામાં આવતી શરત કઈ છે?

પ્રિઝમ માટે વિચલન કોણ $(\delta)$ અને આપાતકોણ $(i)$ વચ્ચેનો આલેખ દોરવામાં આવે છે. લગભગ સાચો આલેખ કયો છે?

પ્રકાશનું કિરણ સમબાજુ પ્રિઝમમાંથી એવી રીતે પસાર થાય છે કે જેથી આપાતકોણ એ નિર્ગમન કોણ જેટલો થાય છે અને આ દરેક ખૂણા પ્રિઝમકોણના $(3/4)$ જેટલા છે. તો વિચલન કોણ .......$^o$ છે.

જો $r_1$ અને $r_2$ એ પ્રિઝમની પ્રથમ અને બીજી સપાટી પરના વક્રીભવનકોણ હોય,તો પ્રિઝમનો ખૂણો કેટલો થાય?

એક સમબાજુ પ્રિઝમના એક ફલક પર પ્રકાશનું કિરણ કયા ખૂણે આપાત કરવું જોઈએ,જેથી નિર્ગમન કિરણ પ્રિઝમની બીજી સપાટીને સ્પર્શીને (grazing) બહાર નીકળે $(\mu=2)$ ($^{\circ}$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo